Op 1 juli 2011 werd in het kantoorpand van BMC te Amersfoort een workshop gehouden met als thema ‘Hoe brengen we de wethouder beter in positie?’. Aanleiding van deze workshop was het verschijnen van het onderzoeksrapport ‘De vallende wethouder’. In dit onderzoek, dat door een team van BMC en de Open Universiteit in opdracht van het Ministerie van BZK is uitgevoerd, is gekeken naar de oorzaken en achtergronden van het vallen van wethouders en de consequenties voor betrokkenen.

Een kleine honderd deelnemers, hoofdzakelijk wethouders, nam deel aan de workshop. Zij kregen een toelichting op het rapport van twee leden van het onderzoeksteam. Prof.dr. Harrie Aardema, projectleider en partner bij BMC, presenteerde de opzet van het onderzoek en de belangrijkste uitkomsten. Zo stelde hij dat achter de ‘officiële’ vertrekreden vaak een andere reden schuilgaat. Deze diepere reden heeft vaak te maken met de onderlinge persoonlijke relaties van betrokkenen: eerdere conflicten, botsende karakters, of simpelweg dat men uitgekeken is op de wethouder. Het persoonlijk optreden van de wethouder bleek dan ook doorslaggevend te zijn geweest in de meeste onderzochte gevallen. Een andere belangrijke conclusie is dat de verscherpte verhoudingen tussen raad en college de ‘valkans’ van wethouders vergroten. Positieve keerzijde hiervan is dat er vrij breed een wens te bespeuren valt om te zorgen voor meer cohesie tussen raad en college. Aardema gaf als aanbeveling deze accentverschuiving naar meer cohesie te versterken.

Prof.dr. Arno Korsten ging vervolgens in op enkele preventie- en interventiemogelijkheden. Hij stelde dat een vallende wethouder niet per definitie verkeerd is. Conflicten horen bij politiek en het vallen van wethouders kan ook horen bij een goed functionerende democratie (zelfreinigend vermogen). Vervolgens noemde hij verschillende mogelijkheden om het hoge aantal vallende wethouders te voorkomen. Hierbij sprak hij vooral de wethouders zelf aan en riep hen op te werken aan verdere professionalisering.

De deelnemers konden vervolgens zelf ook hun ervaringen delen. In vier deelsessies werd het thema van de workshop verder uitgediept. Hierbij kwam, naast de rol van de wethouder zelf, ook de rol van de burgemeester en ‘Den Haag’ aan bod.

De reactie van de meeste aanwezigen bestond vooral uit herkenning en een duidelijke opgave voor de toekomst. Deze werd duidelijk verwoord door Saskia Bolten, wethouder in Delft en voorzitter van de Wethoudersvereniging. Zij sprak de wens uit dat het Ministerie de conclusies en aanbevelingen ter harte neemt en samen met hen werkt aan een verdere professionalisering van het wethoudersambt.

Klik hier voor het artikel welke op 2 juli jl. verscheen in dagblad Trouw.

Klik hier om het onderzoeksrapport 'De vallende wethouder' te downloaden.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de heer Mark van Dam, adviseur bij BMC, via het telefoonnummer (033) 496 52 00. U kunt ook een e-mail sturen naar markvandam@bmc.nl