“Hoe maak je als leidinggevende energie vrij bij medewerkers? Daar draaide het om in het Regardz Hotel De Heerlickheijd te Ermelo waar de door BMC georganiseerde conferentie Duurzaam Leidinggeven plaatsvond. De theorie van de Transactionele Analyse (TA) liep als een rode draad door het programma waar rond 300 leidinggevenden in de publieke sector zich voor hadden ingeschreven. Geloof in de zelfverantwoordelijkheid en in het zelfsturend vermogen van mensen zijn de pijlers onder het denken en doen vanuit de TA. De TA biedt een praktische, heldere theorie die door iedereen kan worden begrepen. Het is een model dat de complexiteit en diepgang van groepen en organisaties hanteerbaar maakt.

Het programma van de conferentie was gevarieerd. Dr. Joep Stassen hield een inleiding over ‘Energiemeting in Organisaties’ en er vond een interactieve sessie plaats met BMC’er Anne de Graaf wier Einsteinfilosofie naadloos aansloot bij onderwerp en sfeer van de conferentie. Een en ander werd indringend begeleid met ‘optredens’ van More Balls Than Most, pionier in entertrainment voor bedrijven en organisaties, die de deelnemers mentaal èn fysiek in beweging zette. Humor en relativering spelen een belangrijke rol in de manier waarop More Balls Than Most de boodschap van een opdrachtgever overbrengt.

Energie uit drie werelden
Keynote speaker Daniël Ofman schetste drie werelden die mensen kunnen verbinden, maar ook scheiden. De het-wereld gaat over inhoud, meten, bewijzen en daardoor dingen beheersbaar maken. In de wij-wereld draait het om contact, interactie, niet om waarheid maar om wijsheid. De ik-wereld wordt gekenmerkt door indrukken, informatie, intuïtie, niet door juistheid maar door schoonheid. “Als die drie werelden allemaal kloppen, krijg je energie. Als één van de drie niet aangesloten is, krijg je nul,” aldus Daniël Ofman. De bedenker van het vaak gebruikte ‘kernkwadrant’ pleit voor het ‘ont-moeten’. Ofman: “Je ontdoen van het moeten. Je leven niet laten bepalen door de buitenwereld. Op mijn negentiende heb ik besloten mij te laten leiden door mijn eigen ervaring. Ik vind niks, ik moet niks. Alleen mijn eigen ervaring telt, want daar krijg ik energie van. Dat geldt voor personen, maar ook voor organisaties.”

Workshops
De workshops die na een netwerklunch werden gehouden, werden druk bezocht. Deze sessies stonden onder leiding van BMC-trainers. In de workshop ‘Ruimte voor u’ werden de deelnemers uitgenodigd om met andere aanwezigen te communiceren in de ‘Open Space’. De vraag was hoe om te gaan met medewerkers in de eigen organisatie die bijvoorbeeld niet mee willen in een veranderingstraject. Een leidinggevende legde het probleem op tafel van een jong team dat soms alle kanten uitschiet. De vraag was hoe daarin structuur aan te brengen. Een andere deelnemer kampte juist met het tegenovergestelde: een groep mensen die het allemaal wel gezien hebben. De deelnemers legden nadrukkelijk een verband met de voordracht van Daniël Ofman over de drie werelden. Ze spraken met elkaar over de mogelijkheden om als leidinggevende in het midden van die werelden terecht te komen.

Tribunegedrag
De workshop ‘Van de tribune af’ draaide om de vraag of je deel bent van het probleem of van de oplossing. Tribunegedrag is een hinderpaal bij het zoeken naar oplossingen, omdat het actieve deelname aan die zoektocht belemmert. De deelnemers kregen slogans  voorgeschoteld als “ik ga hier mijn vingers niet aan branden” en “ik sta hier neutraal in”. Vervolgens werd gediscussieerd over de vraag hoe men uit dat psychologische spel kan komen.

De deelnemers aan de workshop ‘In beweging komen’ hielden zich bezig met begrippen als miskenning en passiviteit, die tot energieverlies in organisaties leiden. De vraag was hier hoe medewerkers uit de ’s ochtends geschetste ‘dramadriehoek’ kunnen komen. De dramadriehoek is een driehoek (Aanklager, Redder en Slachtoffer) die de dynamiek tussen de onderlinge posities duidelijk maakt. Het is de kunst niet in een hoek te worden ‘gelokt’, maar in het centrum van de driehoek te staan. In groepjes van vier werd met veel energie en interactie geprobeerd antwoord te geven op de vraag ‘Wat ga je morgen anders doen?’ Uit de reacties bleek dat bij veel mensen de ogen open waren gegaan.

Trap naar succes
De workshop ‘Trap naar succes’ ging over het aantal stappen dat moet worden gezet om een probleem daadwerkelijk op te lossen. In feite moet men onderaan beginnen en vandaar zien verder te komen. Men kan geen stap overslaan, omdat in die ene stap nou juist de oplossing kan zitten. De deelnemers werd gevraagd aan de hand van collages te laten zien wat energie vreet en wat energie geeft. De vraag “wat is jouw eerste stap?” werd zowel aan energievreters als energiegevers gesteld. Dat leidde tot een verrassing, want uit het antwoord bleek dat de eerste stap van de energievreters en de energiegevers in feite dezelfde is. Een deelnemer gaf als eerste stap aan na een energievretende vergadering graag een probleem in een ontspannen omgeving met collega’s open, eerlijk en kwetsbaar te willen bespreken. Dat bleek ook de eerste stap van de energiegever te zijn. Voor de deelnemers wat dat een eye opener.  

De bijeenkomst werd afgesloten met zes workshops en een indrukwekkend moment van meditatie door André Heuvelman (trompet) en Wilmar de Visser (contrabas), beiden lid van het Nederlands Blazers Ensemble.

---

De conferentie 'Duurzaam Leidinggeven' werd georganiseerd door experts van BMC die zich bezighouden met de Einstein-filosofie. Kijk voor meer informatie op www.alberteinstein.nl