Lees hieronder het verslag van het gesprek dat onze collega, Jaap Koster, onlangs had met de gemeentesecretaris van Den Bosch, Irma Woestenberg:

“ Mevrouw Woestenberg kan u nu ontvangen. De trap op en direct linksaf bij de eerste deur” De trap kraakt zoals dat hoort in een statig historisch stadhuis. Gelukkig zijn het niet te veel treden. De gemeentesecretaris van Den Bosch is mooi gehuisvest midden in het centrum. Een kaart van Den Bosch is zichtbaar aanwezig. Irma maakt er dankbaar gebruik van. Den Bosch bouwt , ondanks de bezuinigingen, ook de komende jaren fors door aan de nu al mooie stad. De spoorzone wordt doorontwikkeld in het verlengde van het Paleiskwartier. Het terrein van het oude ziekenhuis komt ter beschikking voor uitbreiding van de binnenstad; er komt een nieuwe bibliotheek. Er lopen herstructureringen in verschillende oude wijken. Die grote projecten eisen aandacht op , overigens niet als enig dossier. De relatie binnen en tussen de stadsbedrijven, openbare orde en veiligheid, regionale samenwerking, standaardisatie van ICT , de verdere implementatie van de WMO en WWB, de culturele voorzieningen en natuurlijk -niet te vergeten- de bezuinigingen. Ze passeren in kort bestek de revue. Ze geven de bredere context aan voor het feitelijke thema: hoe denkt Den Bosch om te gaan met de verdere decentralisatie ?

Voor de drie verschillende onderwerpen: jeugd, begeleiding AWBZ en werken naar vermogen zijn aparte projectleiders benoemd om te zorgen dat voorbereiding en invoering grondig gebeurt. De gemeentesecretaris houdt zich nadrukkelijk bezig met die nieuwe taken. Het raakt de gemeentelijke organisatie. De financiële risico’s zijn groot . De decentralisatie raakt niet alleen de stad , maar heeft tevens regionale aspecten. Het vraagt om nauwe samenwerking van Den Bosch met de omringende gemeenten. : “We kunnen het niet alleen als Den Bosch maar we hebben elkaar nodig in de regio om het voor dit gebied goed te regelen” De ruimte om het regionaal te regelen die de onderhandelaars hebben afgesproken voor het bestuursakkoord , vindt in Den Bosch dan ook grote weerklank. De gemeentesecretarissen zijn er op verschillende terreinen al druk mee bezig en weten elkaar goed te vinden.

Een tweede effect is stedelijk. Gekoppeld aan de bezuinigingen luiden ze de herziening van het sociale beleid in.

Op onderdelen is dat al ingezet. Bij wijkgericht werken is het credo : U vraagt. Wij ook. Niet leunen op de gemeente, maar ook zelf de handen uit de mouwen om de wijk te verbeteren. Ook bij activerend arbeidsmarktbeleid , re-integratie en sociale werkvoorziening geldt werken naar vermogen al lang als uitgangspunt.

Den Bosch is de afgelopen jaren voortrekker geweest in het jeugdbeleid. Binnen de G32 trok Den Bosch deze portefeuille bij het zgn. doorbraakdossier .De wethouder nam deel aan landelijke organisaties .” De decentralisatie juichen we van harte toe. We kunnen voordelen behalen door aan de voorkant te sturen, door betere benutting en integratie van de voorzieningenketen, door scherper en lichter te selecteren . Bovendien sluit het goed aan op de plannen om het VMBO nieuw op te zetten” Met de provincie is al een transitietraject begonnen om te voorkomen dat er fricties komen bij de overdracht.

Op AWBZ terrein staat het wat meer in de kinderschoenen. Daar zijn nog een aantal onduidelijkheden. De samenhang met het overige WMO terrein is echter evident. Het kan ook mogelijkheden bieden voor inschakeling van het SW-bedrijf. Dat betekent een verdere stap op weg naar een gemeentelijk werkbedrijf . Met een strakkere regie kan het op dit terrein effectiever en doelmatiger. De rijkskorting op SW is echter buitensporig en contraproductief voor de in gang gezette activeringsbeweging.

De noodzakelijke herziening van het sociale beleid gaat nog een slag dieper dan de ontwikkelingen binnen deze afzonderlijke dossiers.

Tot nu toe was er binnen het lokale beleid een zeker evenwicht tussen de fysieke en sociale pijlers van beleid. De decentralisatie verzwaart nu de sociale component en er zal opnieuw balans gevonden moeten worden .

Ondertussen wordt er ook anders gedacht over de grondslagen van het sociale beleid . De tijd dat de overheid alles kon en wilde regelen is voorbij. De eigen verantwoordelijkheid komt eerst en de overheid compenseert waar dat onvoldoende is; het voorzieningenaanbod zal versoberen ; de verhouding burgers-middenveld- markt- overheid zal verder verschuiven. Dat krijgt de komende jaren haar doorwerking op de institutionele arrangementen.

‘‘(..)Hoe dat precies moet , weten we ook in Den Bosch nog niet. Er is ook veel wensdenken bij het credo “verantwoordelijkheid terug naar de burger”. De werkelijkheid zal voor veel mensen minder romantisch zijn. Maar we zullen –ook door de bezuinigingen, een zo goed mogelijke oplossing moéten vinden. Ook door het koppelen van de decentralisaties; als dat met ontschotting gepaard gaat, kunnen we in ieder geval veel effectiever met ons totale budget omgaan. Het debat daarover komt op gang. Binnenkort komt er een moment dat de richting zal worden bepaald”.

Die koersbepaling is strategisch van cruciaal belang. Eens te meer wordt duidelijk waarom de gemeentesecretaris die ontwikkelingen goed volgt en zo mogelijk daarop invloed wil uitoefenen om het in goede banen te leiden.